7/12 passage Land record : सातबारा उताऱ्यावर एकाच कुटुंबातील सदस्यांच्या नावावर नोंद असलेल्या जमिनींच्या पोटहिश्शाची मोजणी आता केवळ ₹२०० मध्ये करून देण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय राज्य शासनाने घेतला आहे. वाढते जमीनदर आणि त्यातून उद्भवणारे कुटुंबीयांतील वाद लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
२०० रुपयांत पोटहिश्शाची मोजणी
जमीन-जागांचे दर सध्या लाखो रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत. त्यामुळे रक्ताच्या नात्यातही सीमारेषा, बांध पोखरणे, अतिक्रमण यांसारख्या कारणांवरून वाद वाढत आहेत. विशेषतः सोलापूर जिल्ह्यात दररोज मोठ्या प्रमाणावर मोजणीसाठी अर्ज दाखल होत आहेत. काही प्रकरणांमध्ये शेतकऱ्यांना पोलिस संरक्षणाचीही गरज भासत आहे.
या पार्श्वभूमीवर महसूल विभागाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांच्या पुढाकाराने सातबारा उताऱ्यावर नोंद असलेल्या एकाच कुटुंबातील सदस्यांना त्यांच्या वाट्याच्या जमिनीची (पोटहिस्सा) मोजणी फक्त ₹२०० मध्ये करून दिली जाणार आहे.
९० दिवसांत मोजणी पूर्ण
या योजनेअंतर्गत संबंधित शेतकऱ्याने भूमिअभिलेख विभागाच्या अधिकृत ऑनलाइन संकेतस्थळावर अर्ज करणे आवश्यक आहे. अर्ज केल्यानंतर नियमित मोजणीच्या निकषांनुसार ९० दिवसांच्या आत त्या जमिनीची प्रत्यक्ष मोजणी करून हद्द निश्चित केली जाईल.
तथापि, भूमिअभिलेख कार्यालयात मनुष्यबळ कमी असल्यामुळे काही ठिकाणी प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी थोडा विलंब होण्याची शक्यता अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.
सोलापूर जिल्ह्यात मोठा प्रतिसाद
सोलापूर जिल्हा मधील बार्शी, करमाळा, मोहोळ आणि माळशिरस या तालुक्यांतील अनेक शेतकऱ्यांनी पोटहिश्शाच्या मोजणीसाठी अर्ज दाखल केले आहेत. भविष्यातील वाद टाळण्यासाठी शेतकरी या निर्णयाचे स्वागत करत आहेत.
पोटहिस्सा म्हणजे नेमकं काय?
सातबारा उताऱ्यावर एखाद्या जमिनीचे एकूण क्षेत्र नमूद केलेले असते. जर ती जमीन कुटुंबातील सदस्यांमध्ये वाटली गेली असेल, तर प्रत्येकाच्या नावासमोर त्याचा वाटा (क्षेत्रफळ) नोंदवलेला असतो. मात्र, त्या क्षेत्राची नेमकी जागा कोणत्या दिशेला आहे, सीमारेषा कुठून सुरू होतात आणि कुठे संपतात याची स्पष्ट नोंद उताऱ्यावर नसते.
यामुळे भविष्यात जमिनीच्या सीमांवरून वाद निर्माण होतात. अशा वादांना आळा घालण्यासाठीच शासनाने पोटहिश्शाची अधिकृत मोजणी कमी दरात उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
अर्ज कसा करावा?
- भूमिअभिलेख विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.
- ‘क्षेत्र मोजणी’ किंवा ‘पोटहिस्सा मोजणी’ पर्याय निवडा.
- आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज सादर करा.
- शुल्क म्हणून ₹२०० ऑनलाइन भरा.
- अर्जाची पावती जतन करा.
सातबारा उताऱ्यावरील पोटहिश्शाची मोजणी केवळ ₹२०० मध्ये उपलब्ध करून देण्याचा शासनाचा निर्णय हा शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारा आहे. यामुळे जमिनीवरील वाद कमी होऊन कुटुंबातील सदस्यांमध्ये स्पष्टता निर्माण होण्यास मदत होईल.
ही योजना विशेषतः ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरणार असून, भविष्यातील कायदेशीर अडचणी टाळण्यासाठी वेळेत अर्ज करणे हितावह ठरेल.